HaberlerTarih & Kent Belleği

Ege’de Bir Türkmen Aşireti: Şehitoğulları

Ege’de bir Türkmen aşireti ve Demirci’de hüküm süren bir hanedan Şehitoğulları

Ailenin 1700’lerde Ege’de başlayan ve bugüne gelen serüveni, bir zaman tüneli gibi. Derebeylerinin torunları farklı şehirlere dağılsa da, dokuz neslin bağlı olduğu bir soyağacı var. Hatta kitaplaşacak bir metin. Aile üyelerinden Hülya Albayrak’ın eşi Dr. Recep Albayrak “geleceğe daha sağlam adımlarla yürüyebilmek için” hem yazılı kaynakları taramış, hem de aile üyeleriyle görüşerek pek çok belge ve fotoğraf toplamış. Ancak ailenin bazı kollarından ulaşılamayan isimler ve eksik bilgiler var. Bu yüzden Albayrak, “Şehitoğulları’na ait aile şeceresi ve tarihinin sağlıklı olarak yazılabilmesi ve gelecek nesillere hatasız ve eksiksiz aktarılabilmesi için aile üyelerinin elinde bulunması muhtemel bilgi, belge, kitap ve fotoğraşarın birer nüshasının aile büyüklerinden Muazzez Akın’ın kurduğu Demirci’deki Atıf Akın Kütüphanesi’ne göndermeleri en sağlıklı yol olacak” diyor.

Şehitoğlu Aşireti ya da Kula Aşireti

Manisa’ya bağlı Demirci, Gördes, Kula (ve Selendi) ilçelerinde hâkimiyet süren Şehitoğulları, Karakeçili aşireti beyleri olup, Osmanlı Hânedanı ile akraba bir aile. Aşiret, Türkiye genelinde geniş bir yayılma alanına sahip olmuş. Şehitli Hanedan üyelerinin ellerinde bulunan belgelere göre; Şehitoğlu Ailesi, Demirci, Gördes ve Kula şehirlerinin beyi olarak padişah fermanı ile aşiretleriyle birlikte Bursa bölgesinden gönderilmiş. Şehitoğlu aşiretine Kula aşireti dendiği gibi, Kula aşiretine de Şehitli aşireti denmekte imiş Dr. Recep Albayrak’ın söylediğine göre bu nedenle Akhisar, Salihli, Ahmetli, Demirci, Gördes, Kula, Selendi, Pazarlar, Simav, Emet, Domaniç, Bursa, Bursa Dağ yöresi, Manisa ve ‹zmir bölgelerinde çok sayıda Kula ve Şehitli iskânı yerleşim birimi var.

124 yıl hâkimiyet

Ailenin geniş bir alanda hüküm sürmesi bir yana, büyük bir tarih var. Şehitoğulları’nın bölgedeki hâkimiyeti 1754’te başlamış ve Demirci’de belediyenin kurulduğu 1878 yılına kadar 124 yıl devam etmiş.

Daha somut bir anlatımla ?ehitli beylerinin voyvodalıkları III. Ahmed, I. Mahmud, III. Osman, III. Mustafa, I. Abdülhamid, III. Selim, IV. Mustafa, II. Mahmud, Abdülmecid, Sultan Abdülaziz, V. Murat, II. Abdülhamid, Sultan Mehmet Reşat, Mehmed Vahideddin dönemlerine rastlamış.

Bilindiği üzere Osmanlı yönetimince bu dönem yöneticilerine “Voyvoda” adı veriliyordu. Rumeli ve daha sonra Anadolu’da bazı bölgelerin vâli ve yöneticileri de bu unvanla görev yaptı.