İzmir Fayları

Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan:

“İzmir, kentsel dönüşümle dağ ve tepelere taşınıp, eski verimli tarım alanları; Meles ile Gediz çatalağzı boşaltılmalıdır.”

İzmir ve dolayında genelde iki tür deprem üretecek kırıklar var. Biri yaklaşık kuzey-güney doğrultulu yaşlı kırıklar. Bunlar ortalama 5,7 büyüklüğünde, ara sıra da en çok 6,4 büyüklüğünde deprem üretebilir. Bir de, doğu-batı doğrultusunda uzanan, çoğu çöküntülü ya da düşüntülü olan kırıklar var ki, bunlar sık olmamakla birlikte 7,0 ile 7,3 büyüklüğünde deprem üretebilir. 2020 Sisam depremi ile birlikte İzmir’de yer ile yapılar çok yorulduğundan bundan sonra Midilli, Sisam, Sakız, Kuşadası, Kemalpaşa, Torbalı’da olacak her depremden İzmir etkilenecektir.

Deprem için bir zaman aralığı tahmininiz var mı?

İzmir içinde deprem üretecek en önemli kırık, İzmir kırığı olup, son iki bin yıl içinde yalnız üç kez 7,0 büyüklüğünde deprem üretmiştir. Körfezin güney kıyısı boyunca uzanan bu göçüntü kırığı yaklaşık 183 yıldır suskundur. Uzun erimli kestirim yöntemime göre 1980 yılında kükremesi beklenirken, gerginlik biriktirmeyi sürdürmektedir.

Peki, İzmir’i etkileyecek, kent içi ve yörüngesinde oluşacak 7,0 büyüklüğü dolayındaki deprem hangi yıl beklenmektedir? 2081, bu yüzyılın sonunda İzmir’de beklenen deprem yılıdır. Bunda sapma 5 ile 10 yıl öncesi ve sonrası olabilir. Ne var ki, bunun içinde İzmir kırığı belirsizliğini korumaktadır. Çünkü, körfezin güney sınırından doğu batı olarak giden bu kırık çok seyrek aralıklarla patlamaktadır.150 ile 1000 yıl arasında seyreden bu seyreklik nedeniyle uzun erimli kestirim, çözüm yolum yalnızca İzmir kırığına özgü yapılması için veri sayısı çok kısıtlıdır.

Bir diğer ilginç nokta; bir kez İzmir dolayına deprem gelince bölgedeki değişik yerlerde 7 ile 15 yıl aralarla sürmektedir. 1845-1883 arasına sığan 7 tane 7,0’dan büyük deprem vardır. Ayrıca 1928 ile 1929’da ardı ardına Torbalı ve Dikili depremleri unutulmamalıdır. İzmir bölgesinin 300-600 yıl suskunluğa da girebilmektedir. Sonuç olarak yapılması gereken İzmir, kentsel dönüşümle dağ ve tepelere taşınıp, eski verimli tarım alanları; Meles ile Gediz çatalağzı boşaltılmalıdır. Orta, ağır hasarlı binalar yıkılıp yerleri değiştirilmelidir. Gerçek budur…