Ayvalık 1773

Ayvalık’ın 1773’deki özerklik fermanı

Yorgi Sakkari, “Ayvalık Tarihi” adlı kitabında “Ayvalık, 18. yüzyılın ortalarına kadar sönük geçmiştir. Çoğu Rum olan halkın arasından bu sırada yetişen Yani Dimitrakelis İkonomos adında bir rahip şehrin gidişatını birden değiştirmişti. İkonomos’un yaptığı en büyük hizmet, evvelce yakın Türk Beyliklerine bağlı bulunan Ayvalık’a doğrudan doğruya muhtariyetle idare olması için gerekli fermanı sağlamak olmuştu.”

İkonomos bu muvaffakiyeti İstanbul’da yüksek mevkiler işgal eden devlet büyükleri ile bilhassa Türk donanması tercümanı olan Nikola Mavroyani ve büyük nüfuz sahibi banker Petraki ile olan dostluklarından faydalanarak elde etmişti. Bazılarına göre de; “1770 tarihinde yapılmış olan Türk-Rus Çeşme Deniz Savaşı ile ilgili görünmektedir” diyen Yorgo Sakkari, “Çeşme Deniz Savaşı’nda yenilgiye uğrayan Türk donanmasından kurtulabilen Cezayirli Hasan Bey’in (Paşa) İstanbul’a dönüşünde İkonomos’un Ayvalık’taki çiftliğinde büyük bir misafirperverlikle karşılandığını ve devletin yüksek katlarına çıkışında da bu minnettarlığın karşılığı olarak aşağıdaki fermanı sağladığını” anlatmaktadır.